Nr. 347
Andreas Karlstadt an Oswald Myconius
Zürich, 1534, 30. Mai

Text
Bearbeitet von Stefania Salvadori
Buchsymbol fehlt

Eximio viro
D. M. Oswaldo
Myconio Antis-
tisti
Basiliensium
fratri et patrono
amantissimo.

Buchsymbol fehlt
S'alutem'.

Hodie D'ominus' Henrichus1 et Praepositusa2 Eximie et chariss'ime' patrone
me praesente utrique Senatui vocationem vestram mei narraverunt3
tandem hoc responsum consecuti, decretum esse ut manetb Carolostadius.
ob hoc autem ego D'omino' Bullingero dixi, me hactenus vixisse ut potuerim ideoque
si vellent me hic manere, auxiliarentur quo commodius degere queam〈.〉
Qui respondit, illud ex aequo atque honesto fore, quare protinus coierunt
deliberantes de iustiore provisione4, adieci denique me non plures
quinque concionibus hebdomatim habiturum, adeoque sexta vellem posthac
esse exoneratus,5 Omnia pollicentur, nec dubito praestaturos, Tamen
priusquam abiturus est filius ad Gryneum reversurus certiorem omnium
reddent,6 Sciebam profecto quorundam in me propensum animum,c et
accepi hic ecclesiae beneficia exul, existimoque par ut gratiam
vel hoc modo referam, ergo manendum hic,7 nisi volueritis
intercessu Senatus vestri impetrare, ut me vobis veluti accom-
modent
annum unum vel alterum. Sed puto vos Carolostadio non
tantopere indigere, verum si isthuc profecistid atque esse licuisset.
Omni profecto modo literas bonas (quas tu oppido
diliges) te duce principeque auctiores reddidissem.eMihi namquef vix aliquid
minus placet quam quod dialectica eaeque artes, quasg frequentissime
ex professo sacreh literae commendanti suaque illarum ope jproferunt ac infunduntj
non ut estk necesse, curantur.8 Video hos, qui possunt, aliis occupatos, et qui
nonl sunt occupati non valde existimare. Tamen quid tibi profuerit
huiusmodi incubuisse non vales omnino dissimulare. dilexi te
atque fratresm ob eruditionem atque felix iudicium tuum diligamn, Illud unumo
obtestor ut boni consulas, pid quod non est in mea situm potestate.psi vero me isthic esse velis, illud
erit quod praedixi commodissimum ut in unum vel alterum
annum impetretis accomodari meq,9 pecuniam vestram ipse
ego in canicularibus adferam, aut interim mittam.10
Nolo tamen repudiare viderir vocationem vestram donec tibi
optimo viro significavero quanti beneficii in me fueris occasio.
Saluta dominos meos ac fratres Gryneum11 et Marcum12 et
D. Paulum13 et Wolfgangum.14 Tiguri die smaii XXXs
tAnno MDXXXIIIIt〈.〉

Tuus Carolostadius
festinanter dedi
cum filio plenius.


aPropositus a
bkorrigiert in maneat b
cfolgt ein Buchstabe durchgestrichen a
dkorrigiert über der Zeile aus praefixisti b
evom Editor verbessert für reddissem
ffolgt über der Zeile a
gkorrigiert aus qua 〈rum〉? a
hfolgt gestrichen se a
iam Rand hinzugefügt a
j-jproferuntur ac infunduntur b
kfolgt über der Zeile a
lfolgt durchgestrichen pa 〈[…]〉 b
msemper b
ndiligum b
oam Rand, kaum lesbar a
p-pam Rand hinzugefügt a
qfolgt über der Zeile a
rkorrigiert aus vidert 〈?〉 b
s-sxxx Maii b
t-t1534 b

2Felix Frey, seit 1516 Propst des Großmünsterstiftes.
3Zum Treffen mit dem Kleinen und Großen Rat von Zürich vor dem Hintergrund der Berufung Karlstadts nach Basel siehe auch KGK 346.
4Versorgung, Verleihung von Ämtern, Verleihung von Pfründen.
5Nachdem die Stadträte seine Entlassung abgelehnt hatten, verhandelte Karlstadt offenbar mit Bullinger über eine bessere Anstellung und eine geringere Belastung mit Predigten, so er in Zürich bliebe. Es ist unklar, welche Aufgaben Karlstadt in jenen Jahren in Zürich tatsächlich wahrnahm und wie oft und wo er predigte. Es ist aber anzunehmen, dass er angesichts des Predigermangels auch, wie hier berichtet wird, mit sechs Predigten pro Woche betraut wurde – und dies trotz seiner Schwierigkeiten mit der oberdeutschen Sprache. Siehe diesbezüglich KGK 330.
6Es ist nicht klar, welcher von Karlstadts Söhnen zu Grynaeus zurückkehren sollte. Zu Karlstadts Kinder siehe KGK 399.
7Nachdem er weder in Straßburg noch in Basel aufgenommen worden war, fand Karlstadt schließlich 1530 in Zürich Asyl; vgl. KGK 328.
8Siehe den Brief Karlstadts an Bullinger aus Basel vom 15. September 1534, KGK 357 (Textstelle).
9Auch wenn er sich dazu bereit erklärt hatte in Zürich zu bleiben, wiederholt Karlstadt hier den wenige Zeilen zuvor formulierten Wunsch, wenigstens für ein oder zwei Jahre nach Basel zu wechseln.
10Myconius, Briefwechsel, 290f. Nr. 265 (nur Regest): »Falls ihn [= Karlstadt] M[yconius] leihweise [nach Basel] holt, kann K[arlstadt] das Geld dafür in den Ferien selbst [nach Zürich] bringen oder es schicken.«
11Simon Grynaeus (1493–1541).
12Markus Bertschi (1483–1566), zu ihm siehe auch KGK 346 (Anmerkung).
13Paul Phrygio (1483–1543), zu ihm siehe KGK 354 (Anmerkung).
14Wolfgang Wissenburg (um 1491–1575).

Downloads: XML · PDF (Druckausgabe)
image CC BY-SA licence
»