Nr. 349
Andreas Karlstadt an Oswald Myconius
Zürich, 1534, 8. Juni

Text
Bearbeitet von Stefania Salvadori
Buchsymbol fehlt
S'alutem'.

Nihil minus futurum putavi, quama senatum non daturum quam celerrime Carol-
stadio dimissionemb vel me vel quovis etiamc temere rogante, alioqui potuissem alia
via, quam et tibi non ineptam fuisse testantur literae,1 vel ipse convenire, vel aliis
persuadere conveniendum. Porro quod ad meam voluntatem attinet, arbi-
tror
, satis tenes quid malim.2 Nec una dumtaxat caussa cur magis
velim. Varie autem accipitur discedendi voluntas aliis ingratitudinem,
aliis avaritiam interpretantibus. Tamen hactenus sic mihi provisum
fuit ut res meas distrahere et aliorum opera haud aspernari necesse fuitd quo
me licet tenuiter adservarem.3Tametsi hebdomadim quinquies conciona-
ri
et alternis Dominicis aliquandoe vel precibus impetrare vel pascere cibatuf qui
sextum pro me sermonem fecit.4 Quamvis eciam studiosis aliquot praelegerem,
quod faceret vel ad intelligenda civilia officia vel ad iudicium omnis in uni-
versum
sermonis.5 Sed Senatus noster, id quod archigrammateus6
obtestatur, sic amat et retinet, ut, nisi patiar ingratum haberi me, non ausim
hiscere me uspiam magis esse quam hic velle. Legati vestri7 heri
me cum humanitate maxima rereperunt, collocutus est uterque seorsim,
adeo mirum si quispiam de meo nutu possit ambigere.8 Utinam vero facul-
tas
daretur meum erga vos animum declarandi.Epistulam tuam elegantem
et eruditam veluti monumentum perpetuum adservabo.9 scio me indignum.
Obsecro ut Senatorem vestrum10 diligentiss'ime' salutes itidem D. Marcum11
et Grynaeum,12 D. P'aulum'13 et alios〈.〉 Uxorem tuam mea get egog iubemus incolu-
mem
atque felicem esse. Si consensus non impetrabitur, advolabo ad colloquium
Buchsymbol fehlt nam refrigerato ardore oportunius agetur. Vale feliciter in domino et me tibi commendatum
habe. Tiguri Junii octava anno MDXXXIIIIh

Tuus Carolostadius
obsequibilis servulus

Prudentiss'imo' viro
D. Osvaldo Myconio
Concionatorum Basileae
primario fratri
et patrono colendo〈.〉


aqui a
bdimissione a
cfolgt über der Zeile a
düber der Zeile hinzugefügt er b
eüber der Zeile hinzugefügt quando für aliquō b
ffolgt am Rand (debuerim) b
g-getego b
h1534 b

1Höchstwahrscheinlich ist hier ein verschollener Brief an Karlstadt gemeint; vgl. KGK 348.
2Karlstadt hatte gegenüber Myconius deutlich seinen Wunsch geäußert, nach Basel zu wechseln, siehe KGK 347.
3Karlstadt beschreibt hier seine Situation in Zürich als äußerst bescheiden. Siehe auch den vorangegangenen Brief an Myconius vom 30. Mai, in dem Karlstadt um bessere Bedingungen bat, falls er in Zürich bleiben solle; vgl. KGK 347 (Textstelle).
5Es gibt keine Anhaltspunkte für diesen von Karlstadt erteilten Privatunterricht. Es ist jedoch nicht auszuschließen, dass Utinger ihn in seinem Bericht vom Juni 1533 erwähnt hatte: »Wyter so wirt er [= Karlstadt] in weltlichen rechten lesen, wer das begert ze hören, darus geschickt rät und lichter wurdind erzogen.« Siehe die KGK 349 zu dieser Einheit.
6Der Stadtschreiber. Ob hier der Basler Heinrich Ryhiner (wie Myconius, Briefwechsel, 294 Nr. 270 vermutet) oder der Zürcher Werner Beyel (zu ihm siehe HLSHLS s.v. Beyel, Werner) gemeint ist, bleibt unklar. Karlstadt hatte ihn sicherlich am 7. Juni getroffen, siehe unten mit KGK 349 (Anmerkung). Es ist nicht auszuschließen, dass Ryhiner während seines Aufenthalts in Zürich die Gelegenheit hatte, mit Personen in der Stadt zu sprechen, die über die Angelegenheit informiert waren.
7Nach Myconius, Briefwechsel, 294 Nr. 270 handelt es sich hier um den Ratsschreiber Heinrich Ryhiner (zu ihm siehe HLSHLS s.v. Ryhiner, Heinrich) und den Ratsherr Rudolf Supper. Beide waren am 9. Juni in Baden als Basler Gesandte anwesend, vgl. Eidgenössische Abschiede, 334, Nr. 179.
8Karlstadt konnte also seinen Wunsch, nach Basel zu gehen, auch gegenüber den beiden Legaten deutlich zum Ausdruck bringen.
9Zu diesem heute verschollenen Brief des Myconius an Karlstadt siehe KGK 348.
10Wer damit gemeint ist, bleibt unklar. Myconius, Briefwechsel, 294 Nr. 270 vermutet, hier sei Rudolf Supper gemeint.
11Markus Bertschi (1483–1566), zu ihm siehe KGK 346 (Anmerkung).
12Simon Grynaeus (1493–1541).
13Paul Phrygio (1483–1543), zu ihm siehe KGK 354 (Anmerkung).

Downloads: XML · PDF (Druckausgabe)
image CC BY-SA licence
»