Nr. 385
Loci communes sacrae scripturae, Basileae ordine alphabetico, . Quorum primus: De abnegatione sui.
1540, [Februar]

Text
Bearbeitet von Stefania Salvadori

Buchsymbol fehlt Loci commu-
-

nes sacrae scripturae,
Basileae, ordine alpha-
-

betico, per D. Andream Bodenstein
Carolostadium, publicea Disputandi.
Quorum primus de abne-
-

gatione sui.
M. D. XXXX.


Buchsymbol fehltBuchsymbol fehlt

Communes Scripturae locos,
non quidem eos, qui sunt argumentorum sedes, quos
Dialectici Rhetoresque tradunt, sed illos, in quibus ceu ni-
dulis
celebriores sententiae latitant, ad publicam studiosorum
utilitatem iuxta seriem alphabeti disputatorio, adeoque
tranquillo certamine excutere proposuimus (Deo nobis
favente) supplicantes, ut quisque sua per se argumenta annex-
is
oracularibus testimoniis, ad investigationem veritatis
conferat, et respondebit. D. S'ebastianus' Lepusculus 12. februarii.

De Abnegatione

〈1.〉
Abnegationem animae Christus vitam, inventionem
necem vocat. Mat. 10 e. 16 d. Lu. 9 c. 14.f.1
2
Hae inter se tam luculenter pugnant, ut qui utramvis
recte norit, ambas noverit.
3
Abnegatio duriter agit, attamen salvat id quod odit.
4
Inventio contra molliter hominem curat, sed per-
dit
quem amat.2
5
Pulchrum profectob >ox'umwron. Qui invenit animam su-
am
perdet. Mat. 10.3 Luculentius apud Luc.c4 Qui salvam
voluerit facere animam suam perdet illam, Lu. 9.5
6
Ergo cum Christus, nobis datus, salutem adferat, quis
eum potest, nisi serio abnegans se, consectari etc.
7
Judicio tamen adhibito, animamd abnegato, crucemque
ferto, aut turpiter sententia, caeptoque desistito. Lu. 17.6 Esa. 5.7
et 28. e.8 Levi. 26.f.9
8
Abnegatio homine acriter animadverso non egredi-
tur
ultra datam gratiam, ut asymbolus ille apud Mat. 22.
b.10 et sublatus ille iudex Lu. 9.f.11 festuca.
9
Nec altum stertit, hoc est, talento credito faeneratur
Deo, Mat. 25. b.12 Itaque donum acceptum non negligit, sed
excitat et utitur .1. Timot. 4. d.13 2. Timot. 1. b.14 Mat. 25. a. b.
c.15 Lu. 12. d. e.16
10
Sunt qui in pravitate plus moliuntur quam possunt
Buchsymbol fehlt ut Moab superbuse Hiere 48.17 e et Assur Esa. 10.18 et alii su-
pradicti
.
11
Itaque afflictus expendat quantum possit omittere.
12
Abnegatio quidem in tolerandis afflictionibus do-
minatur
, verum non iacet in prosperitatibus, tametsif vi-
deatur
ad crucem contracta. Mat. 10.19 Lu. 9. et 14.20
13
Evangelicam abnegationem Moses olim laudavit.
Deu. 8. d. 9. a. 10. c. 30. b.21
14
Animam invenit is, qui ignominia, maerore, cruciatu
deiicitur, et vocationem deserit.
15
Abnegat contra si magno animo omnia illa perfert,
contemplans per Christum, patrem, veluti nautae
Helicen, fluctibus iactati, suspiciunt.22
16
Invenit et is, qui glorias efflat, qui divinis se factis
dictisque admiscet, atque hoc mirum, quod in malitia intu-
mescit
. Esa 47 c.23 Proverb. 2. et 4.24
17
Quo vitio periit Assur Esa. 10.25 exulavit Nabucho-
donosor in pecudem transformatus Dan. 4 e. f.26 Ty-
rus
diruta. Ezech. 28. a.27 Draco Aegyptius hamo correp-
tus
et extractus Eze. 29.28 Idumea vastata. Hiere. 50.29 Moab
confectus. 49. e.30 Pharisaeus iustitia destitutus Lu. 18. c.31
18
Roboam firmato regno deservit legem, 2. Parali-
po
. 12.32
19
Incurrunt in id vitii, nimia securitate, sancti, Incidit
David, in abundantia sua dicens. Non movebor. Psal.
29.33
20
Paulus denique suum Ego correxit, ubi inquit Abun-
dantius
omnibus laboravi. 1. Corin. 15.34
21
Remedia inventioni35 invenias crucem, doctrinam,
exempla. et alia.
22
Crucem: Iob. 10. c. Si iustus fuero non levabo
caput, saturatus afflictione.36 Adde. 1. Pet. 2. d. 4. a. et 4. a.37
Iacobi .1. a.38 Levi. 26. f.39 Accedit his illud de angelo
Satanae. 2. Corin. 12.40
Buchsymbol fehlt
23
Doctrinam: Ne dixeris, fortitudo mea. Deu. 8. d.41
Ne dixeris propter iustitiam meam. Deu. 9.42 Quid gloria-
ris
. 1. Corin. 4. b.43 Non vos loquimini Mat. 10. c.44 Item,
ut eloquia Dei. 1. Pet 4. d.45 Hiere. 17. a.46
24
Clariorem. Portamus thesaurum hunc in vasis ficti-
libus
. 2. Corin 4.47 Omnis sufficientia a Deo 2. Corin.
3.48 Qui operatur omnia .1. Corin. 2.49 Cum timore ope-
ramini
. Phil. 2. b.50 Nullius conscius. 1. Cor. 4. a.51 Iob.
9. b. c.52 Sine me nihil. Ioan. 15.53
25
Exemplum: de parvulo. Mat. 18. a.54 de Davide. Si
dixerit. Non places .2. Reg. 15.55 adde .2. Reg. 16.56 Iob. 13.57
Si occiderit me in ipso sperabo.
26
Clarius Pauli. Gal. 658 et aliis in locis.
27
Clarissimum Christi .1. Pet. 2. d.59 Phili. 2. c.60 Et
de cruce ferenda. Lu. 14.61 Mat. 16. d. 26 e.62 Ioan. 5. e. 18.
b. c.63 De doctrina. Ioan. 7. b.64

De abnegatione nostrum per
collationem ad reliquas virtutes quibus cum
viciniam habet.

28
Timori divino creditur affinis, quod is a ruina libe-
rat
, Proverb. 14. d.65 et dotes coelitus collatas custodit. Esa. 33.66
29
Intersunt hoc, quod timor ille ad generalem Dei cul-
tum
impellit. Deu. 5. d. 10. c.67 et adglutinat Deo. Hiere.
32. g.68
30
Abnegatio virtus tota in contemplatione sui occu-
patur
, adeoque cognitione sui continetur, uti genere species.
31
Verum uti timor hominem instruit, ita abnegatio
operas omnes ad agnitum Deum collimat.
32
Fidem refert: nam ut fide corda purificantur. Acto. 15.
c.69 Tit. 1. d.70 Sic abnegatione, noxia illa pronomina.
Buchsymbol fehlt Ego et Nos: Meum et Nostrum: op-
primuntur
. Esa. 47 b et c. Ego sum,71 et 39. e. ego.72
33
Utraque quoque efficitur, quo iustitia nostra syncerior
et plenior exhuberet. Mat. 5. c. 6. a.73
34
Adiuvabiturg lector inventionis74 intellectu, quae ho-
norem
domi aucupatur, foris ambit, interimque extor-
quet
.
35
Fides autem pariter gloriae quaestum horret, extat enim.
Cum gloriam ab invicem accipitis, qui potestis credere?
Ioan. 5. g.75
36
Licet pluribus aliis distent, illud proferimus: abnega-
tionem
et patria et aeterna gaudia potituram, et tum habi-
turam
regnum, cum Deus omnia in omnibus erit.76
37
Mortificatio duplicia membra necat. Vitia Col. 3. a.77
Humanos artus iniquitati famulantes. Rom. 6. b. c. d.78
Ephe.h 4. f.79 1. Corint. 6. c.80 Iac. 1. a. 3. b. c.81
38
At in hisce ex aequo abnegatio versatur.
39
Differt tamen, quod membra etiam iusticiae servientia
deprimit ne insolescant, tum quod carnalia membra dis-
crimini
obiicit.
40
Caeterum arcta illi vicinitas cum charitate, quae nec
inflatur, nec est ambitiosa. 1. Corin. 13.82
41
Aeternitatei quoque par est, utraque in coelis durante.
42
Differt autem quod charitas ad obiectum incumbit to-
ta
: Abnegatio vero omnis in subiectum sese explicat,
id est, dilectio in dilecto, abnegatio in abnegato occupa-
tur
.
43
Attamen ut charitas dilectorem non deserit, offitium di-
lecto
praestans〈.〉
44
Sic abnegatio hominem cruci, ac summae voluntati
apprime comparans, addo etiam Deo omnia bona vendi-
cans
, Deum complectitur, et tenet ob oculos.
45
Et breviter arbitrio Dei omnia obsequitur.
Buchsymbol fehlt
46
Abnegationis, ut summatim repetam, duo sunt mu-
nera
: Uno, vitam omnem sic deo addicit, ut in mortem,
si postulat, adiudicet. Altero mentem arcet ab elatio-
ne
.
47
Utrumque utrique opitulatur, illud huic imposita
cruce: Hoc illi tollerantiam et fortitudinem deo refe-
res
j acceptas.
48
kHactenus strictim apiculos aliquot abnegationis,
et t=hc filaut'iac83 indicavimus, quos lector ad similia si adi-
ungat
, graviora scripturae dicta assequetur.


avom Editor verbessert nach hsl. Korrektur in der Vorlage für puplice
bvom Editor verbessert nach hsl. Korrektur in der Vorlage für perfecto
chsl. durchgestrichen in der Vorlage
dam Rand hsl. hinzugefügt aut
evom Editor verbessert nach hsl. Korrektur in der Vorlage für superbu
fvom Editor verbessert nach hsl. Korrektur in der Vorlage für tamet si
gvom Editor verbessert nach hls. Korrektur in der Vorlage für adiuabitur
hvom Editor verbessert für Epeh.
ivom Editor verbessert für Aetermitate
jvom Editor verbessert nach hsl. Korrektur in der Vorlage für referans
kvom Editor verbessert für 47

1Mt 10,39 Vg »Qui invenit animam suam, perdet illam: et qui perdiderit animam suam propter me, inveniet eam«; zum Begriff »inventio« im Gegensatz zu »abnegatio« siehe die KGK 385 zu dieser Einheit; vgl. auch Mt 16,25; Lk 9,24; 14,33.
2Siehe auch Sir 20,9 Vg »Est processio in malis viro indisciplinato, et est inventio in detrimentum.« Siehe auch vorherige Anm.
4Es handelt sich hier vermutlich um einen Druckfehler; gemeint eher Mt 16,25 wie in KGK 385 (Anmerkung).
9Bezug vermutlich auf 3. Mose 26,34f.
11Gemeint ist hier eher Lk 6,41f.
16Vermutlicher Bezug zu Lk 12,35–48.
20Lk 9,23–27; 14,25–34. Die in der ersten These angeführten Bibelstellen werden nun in einen Zusammenhang mit dem Aufruf zur Nachfolge Christi gestellt.
22Ov. Met. 15,293–295.
24Bezug vermutlich auf Spr 2,12–19; 4,14–17.23f.
29Gemeint ist hier eher Jer 49,7–22.
30Eher Jer 48.
33Ps 29(30),7 Vg »Ego autem dixi in abundantia mea: Non movebor in aeternum.«
341. Kor 15,10 Vg »Gratia autem Dei sum id quod sum, et gratia ejus in me vacua non fuit, sed abundantius illis omnibus laboravi: non ego autem, sed gratia Dei mecum.«
36Hiob 10,15 Vg »Et si impius fuero, vae mihi est; et si justus, non levabo caput, saturatus afflictione et miseria.«
371. Petr 2,24; 4,1–6. Es ist nicht klar, ob es sich bei dem zweiten »4. a.« um einen Druckfehler (bzw. eine Wiederholung) handelt oder ob eine weitere Bibelstelle gemeint war.
402. Kor 12,7 Vg »Et ne magnitudo revelationum extollat me, datus est mihi stimulus carnis meae angelus Satanae, qui me colaphizet.«
415. Mose 8,17 Vg »ne diceres in corde tuo: Fortitudo mea […]«.
425. Mose 9,4 Vg »ne dicas in corde tuo […]: Propter justitiam meam introduxit me Dominus […].«
431. Kor 4,7 Vg »[…] si autem accepisti, quid gloriaris quasi non acceperis?«
44Mt 10,20 Vg »non enim vos estis qui loquimini, sed Spiritus Patris vestri, qui loquitur in vobis.«
472. Kor 4,7 Vg »Habemus autem thesaurum istum in vasis fictilibus.«
482. Kor 2,5 Vg »non quod sufficientes simus cogitare aliquid a nobis, quasi ex nobis: sed sufficientia nostra ex Deo est.«
49Gemeint ist hier 1. Kor 12,6 Vg »[…] idem vero Deus qui operatur omnia in omnibus.«
50Phil 2,12 Vg »Itaque carissimi mei (sicut semper obedistis), non ut in praesentia mei tantum, sed multo magis nunc in absentia mea, cum metu et tremore vestram salutem operamini.«
511. Kor 4,4 Vg »Nihil enim mihi conscius sum.«
52Bezug vermutlich auf Hiob 9,11–20.
53Joh 15,5 Vg »Ego sum vitis, vos palmites: qui manet in me, et ego in eo, hic fert fructum multum, quia sine me nihil potestis facere.«
552. Sam 15,26 Vg »Si autem dixerit mihi: Non places: praesto sum: faciat quod bonum est coram se.«
56Bezug unklar, vermutlich 2. Sam 16,10–12.
57Hiob 13,15 Vg »Etiam si occiderit me, in ipso sperabo: verumtamen vias meas in conspectu eius arguam.«
65Spr 14,27 Vg »Timor Domini fons vitae, ut declinent a ruina mortis.«
72Bezug unklar; es gibt keine passende Stelle in Jes 39; gemeint ist vielleicht Jes 49,21.
74Zum Begriff »inventio« siehe die KGK 385 (Anmerkung).
75Joh 5,44 Vg »Quomodo vos potestis credere, qui gloriam ab invicem accipitis, et gloriam quae a solo Deo est, non quaeritis?«
83Eigenliebe, aus Ar. EN 9,1168. Siehe hier auch Erasmus, Adag. 292: »F`ilautoi« (ASD II-1, 398).

Downloads: XML · PDF (Druckausgabe)
image CC BY-SA licence
»